Gönderen Konu: Linux Dosya Sistemi Hiyerarşisi  (Okunma sayısı 32975 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

« Yanıtla #1 : »
Windows'tan Linux'a geçenler veya bilgisayar kullanmaya ilk olarak Linux ile başlayanlar merak edeceklerdir "Bu dosyalar nedir" diye. Her ne kadar karışık görünse de sabredip sonuna kadar okuduğunuzda tüm taşlar yerine oturmuş olacak.
Daha önce Pardus-Linux.org e-Dergi 7. Sayı'da anlatılmıştı. Dergiyi okumanızı tavsiye etmekle birlikte, sadece forumdaki başlıkları inceleyenlerin de görmesini istediğim için konu açma ihtiyacı hissettim.




 Microsoft Windows gibi bir başka işletim sisteminden, Linux'a geçen son kullanıcıların en büyük sıkıntılarından biri, dosya sistemleri arasındaki farklardır. Windows konusunda biraz tecrübeli kime sorsanız, Program Files, Windows, System32, Documents and Settings klasörleri hakkında bilgi verebilir. Ancak Unix dünyası farklıdır ve geçiş yapan kullanıcılar, hangi klasörün ne işe yaradığını, hangisinin neyle alakalı olduğunu ilk bakışta çözemez. İşin kötü tarafı, farklı dağıtımlar için, dosya sistem hiyerarşisi değişebilir. Bu yazımızda, Linux Dokümantasyon Projesi (The Linux Documentation Project) tarafından yayımlanmış Linux Dosya Sistem Hiyerarşisini baz alarak, sizlere Linux dosya sistemi hakkında bilgi vereceğiz. Eğer daha çok bilgi almak isterseniz The Linux Documentation Project web sitesini ziyaret etmenizi tavsiye ederim.

Dosya Sistemi Nedir?
Dosya sistemi, işletim sisteminin bir disk veya bölüm (partition) üzerindeki dosyaları takip edebilmesi için oluşturulmuş yöntem ve veri yapıları bütünüdür. Dosya sistemi farklı anlamlar için de kullanılıyor. Örneğin iki diski olan bir kullanıcının "iki dosya sistemim var" dediğini duymuşsunuzdur. Buna şimdilik girmeyelim. Bizi ilgilendiren Linux'taki dosya yapısı...

Linux bir Unix klonudur. Bu yüzden "Tekil Hiyerarşik Klasör Yapısı"nı benimsemiştir. * her şey / (slash) simgesiyle ifade edilen root klasöründen başlar, aşağıya doğru iner. Windows'taki gibi C: D: şeklinde sözde sürücüler (drivers) bulunmaz. Windows ortamında, dosyalarınızı C sürücüsü, D veya E sürücüsü gibi her yere koyabilirsiniz. Bu tarz dosya sistemlerine, "Hiyerarşik Yapı"lı denmektedir.

Linux, / (root) klasöründen başlayarak, boot işlemindeki önem sırasına göre klasörleri dizer. Eğer neden Windows'taki gibi \ (ters slash) işareti yerine, / (slash) işareti kullanıldığını merak edebilirsiniz; bu Linux'un Unix geleneğini takip etmesindendir. Ayrıca bu geleneğe uygun olarak küçük büyük harf duyarlılığı önemli bir konudur. Örneğin Windows'ta KLASOR_ADI ve klasor_adi aynı şeydir; fark etmez. Ama Linux'ta iki ayrı klasörden bahsediyor oluruz.

Windows'ta bir program yüklediğinizde, programa ait dosyaların büyük çoğunluğu kendi klasörüne yüklenir. Örneğin Matlab'i, C:\Program Files\Matlab adresine kurduğunuzda, ona ait yardım dosyaları, bu klasör altındadır. Fakat Linux farklı çalışır; program dökümanlarını /usr/share/doc/program_adi/ altına koyarken, man(ual) dosyaları, /usr/share/man/man[1-9] altına koyulur. Eğer varsa info dosyaları da, /usr/share/info altına atılır. Kısacası, sistem hiyerarşisine gömülen bir yapı söz konusudur. Yüklenen herhangi bir program, işletim sisteminin muhtelif yerlerine yerleşmektedir.



 Linux'un popülerleşmeye başladığı 90'ların ortalarında, dağıtım geliştiriciler, dosyaları yerleştirmek için en uygun gördükleri şekilde çalıştılar; belirli bir standart yoktu. Bu birçok soruna neden oldu. Bu anarşiyi durdurmak için daha sonraları Linux Dosya Sistem Hiyerarşisi (kısaca FSSTND) belirlendi. Bizim anlatacağımız yapı da bu standart dahilinde...

Linux ve dosya sistemiyle ilgili söylenecek çok şey var; ama özet geçip son kullanıcının ihtiyacına cevap vermek daha doğru olur: "Linux'ta hangi klasör ne işe yarar?"

/ (root) :
Yukarda belirttiğimiz gibi, / (root) işletim sisteminin başlangıç noktasıdır. Bütün diğer klasörler, dosyalar, root'un 'çocuklarıdır'. Bilgisayar başlarken, ilk önce buraya bakılır ve bulunmazsa sistem başlamaz. / (root) ve /root (root kullanıcısına ait klasör) birbirinden ayrıdır. İlerki bölümde farkını açıklayacağız.

FSSTND'a göre root altındaki temel klasörler:

/bin   : Olması şart komut dosyalarını içerir
/boot   : Başlangıç için gerekli dosyaları bulundurur
/dev   : Donanım dosyaları vardır
/etc   : Sistem ayarlarını barındırır
/lib     : Kütüphane dosyaları ve kernel modülleri bulunur
/media   : Kaldırılabilir aygıtların (CD-Rom, Flash bellek vs...) sisteme eklendiği klasördür.
/mnt      : Bir dosya sistemini geçici olarak eklemek için kullanılır.
/opt   : Ekstra programların kurulması içindir
/sbin   : Sistemi yöneticisiyle ilgili çalıştırabilir dosyaları tutar.
/srv   : Sistemin sunduğu hizmetlerle alakalıdır
/tmp   : Geçici dosyaları tutmak içindir
/usr   : İkincil bir hiyerarşi
/var   : Değişken verileri saklar

Günümüzde Linux dağıtımlarının büyük çoğunluğu, zaman zaman FSSTND tarafından belirlenmiş klasörlerin dışına çıkabiliyor. Bu tanıma bazen bir iki klasör eklendiğini ya da nadiren bu yapıdan bir klasörün çıkarıldığını görüyoruz. Biz gerek güncel dağıtımları, gerekse FSSTND'yi baz alarak incelememizi yapacağız. Ancak yazımızda FSSTND tarafından belirlenen bütün klasörler olmayacak. Linux dosya sistemi oldukça derin bir konu ve her şeyi anlatmaya kalkarsak, ayrı bir kitapçık yayımlamamız gerekir. Bunun yerine, son kullanıcının daha çok ilgisini çekecek ve genellikle haşır neşir olabileceği klasörleri ele alacağız.

/bin :
İşletim sisteminizi kullanmak için gereken birçok yararlı komut /bin klasörü altındadır. cat, mkdir, cp, ls, mv, rm vb. temel komutların hepsini burada bulabilirsiniz. Sistem boot ettiğinde, ilk olarak /bin klasörü çalışır hâle getirilir. Network bağlantınız olmasa ya da önemli klasörlere bir nedenden dolayı erişemeseniz bile, /bin klasöründeki komutlar n'olursa olsun çalışır. Bir sorun çıktığında, /bin klasörü altındaki komutları kullanarak sistemi onarırız.

/boot :
Boot, işletim sisteminin yüklenme evresidir. /boot klasörü, boot işlemi için gereken her şeyi içerir. Bilgisayarın başlangıç (boot) aşamasında gerekmeyen ayar ve yapılandırma dosyaları burada bulunmaz; başka klasörlerden gerektiği zamanlarda yüklenir.

/dev :
Linux'ta her şey bir dosyadır; donanım aygıtları da öyle... USB girişleri, seri ve paralel portlar, diskleriniz, cd-rom'larınız vb... bütün aygıtlar /dev klasörü altında tutulan dosyalardan ibarettir. Örneğin /dev altında bulunan hda1 dosyası, sabit diskinizi temsil eder. Ya da /dev/dsp, ses aygıtınızdır. Bunları programlar vasıtasıyla kullanırız ancak direk müdahale ekmek mümkündür.
Mesela "cat /boot/vmlinuz > /dev/dsp" yazarak Kernel'in sesini duyabilirsiniz.

Bazı Önemli Aygıt Dosyaları:
/dev/ttyS0 : Fare, modem gibi aygıtların bağlandığı seri port. (COM 1)
/dev/psaux : PS/2 girişi; fare ve klavyeler içindir.
/dev/lp0   : Paralel port (LPT 1); yazıcı, tarayıcı vs...
/dev/dsp   : Birincil ses aygıtı
/dev/usb   : USB aygıtları
/dev/sda   : SCSI aygıtlar, Flash Bellekler, harici CD-ROM'lar vs...
/dev/scd   : SCSI CD-ROM'lar
/dev/js0   : Joystick (Microsoft Türkçesiyle Eğlence Çubuğu)

/etc :
İşletim sistemini bir vücuda benzetirsek, /etc klasörünü sinir sisteminin merkezi olarak görebiliriz. Sisteme dair bütün yapılandırma, bu klasör veya bu klasörün alt klasörlerinde bulunur. Yapılandırma dosyası, bir programın işlemlerini kontrol etmek için kullanılan lokal bir dosyadır; durağandır ve çalıştırılmak için değildir.

/etc klasörü içersinde bulunan bütün klasör ve yapılandırma dosyalarını tek tek incelememiz mümkün değil. Ancak son kullanıcının işine yarayacak bir ipucu verebiliriz.

Sürekli DNS problemleri yaşayanlar, /etc/resolv.conf dosyasını root olarak açıp, yeni DNS adresleri ekleyebilir. Siz de bu sorunlardan mustaripseniz, root olarak bu dosyayı açıp aşağıdaki satırları dosyanın en başına ekleyin:
nameserver 208.67.222.222
nameserver 208.67.220.220

Verilen adresler OpenDNS adında bir firmaya ait. Telekom'un adresleri yerine bunları kullanırsanız; adres çözümleme problemleriniz geride kalacaktır. Üstelik erişimi engellenen sitelere de girebilirsiniz.

/home :
Zamanında home klasörüyle ilgili hoş bir tanım duymuştum; /home klasörünü kullanıcıların kalesi olarak açıklıyordu. Bu gayet yerinde bir açıklama. /home klasörü içerisinde her kullanıcının kendi adında bir alt klasörü bulunur. Örneğin kullanıcı adınız "ali" ise, /home/ali size aittir ve altında istediğiniz her şeyi yapabilirsiniz; ama yapabilecekleriniz bu klasörle sınırlıdır. /home klasörünü, Windows'taki Documents and Settings'e benzetebiliriz. Ama daha güvenli bir yapıdır. Çünkü Linux'ta bir başkasının ev klasörüne müdahale edemezken, Windows'ta çok zorlanmadan istediğinizi yapabilirsiniz.

[Filelight]

Filelight : Klasörlerin kapladığı boyutları gösteren bir yazılım.


/initrd :
initrd, initial ramdisk kısaltmasıdır. Aşağı yukarı anlamı Başlangıç Bellek Diski oluyor. Boot aşamasında ilk önce çekirdek (kernel) yüklenir. Bundan sonra bilgisayarınızın belleğinde bir Bellek Diski oluşturulur. Oluşturulan Bellek Disk üzerinde / (root) yansısı açılır ve kök dizin olarak monte edilir. /initrd bu işlemlerin yapılması ve Linux'un yüklenmesi için gereklidir.

/lib :
Kernel modülleri ve paylaşılan kütüphane dosyaları bu klasörde bulunur. Var olan çekirdek modüllerini /lib/modules/[versiyon_numarasi] içersinde bulabilirsiniz. Bahsedilen kütüphane dosyalarıysa, sistemi başlatmak ve /bin ile /sbin içersindeki komutları çalıştırmak için gereklidir. Paylaşılan kütüphane dosyalarını, Windows'ta DLL (Dynamically Linked Library) ile eş tutabiliriz. Linux'ta kütüphane dosyalarının sonu ".so" ile biter.

/lost+found :
İngilizce bir terim olan Lost and Found, kayıp eşya bürosu demektir. /lost+found klasörünün yaptığı işi düşününce, bundan uygun bir isim herhalde olamazdı.

Bazen sistemimizde bir problem olur; yanlış kapatırız, elektrik gider, durup dururken bilgisayar yeniden başlar vs... Bu gibi durumlarda Linux'ta fsck (File System Check) komutu devreye sokulur. fsck, Windows'taki Scandisk programına benzetilebilir. Düzeltilemeyen bir sorun varsa, bağlantıları kopmuş kayıp dosyalar ortaya çıkmışsa, bunlar /lost+found altına atılır. Bağlantı kopması, inode gibi konulara girmek istemiyorum; biraz karmaşık. Kısaca özetlersek; kötü bir sistem kapanmasından sonra, olması gereken bazı dosyaları bulamıyorsanız, kayıp eşya bürosuna bakmanızda yarar var.

/media :
CD-Rom, disket sürücü, flash bellek gibi çıkarılabilir aygıtlar buraya bağlanır. En basit tanımla, çıkarılabilir aygıtların, bağlantı noktası (mount point) olarak düşünebilirsiniz.

/mnt :
/media klasörüne benzer. Temel farkı; çıkarılabilir aygıtlar yerine, dosya sistemleri veya donanım aygıtları için kullanılıyor oluşudur. Bağlama (mount) işlemi, herhangi bir dosya sistemini, işletim sisteminin kullanmasını sağlar. Nereye bağladığınız sizin tercihinizdir. Yani bir diski, /media veya /mnt klasörüne ya da bir başka yere bağlamanız fark etmeyecektir. Sadece genel kabul görmüş bazı bağlantı noktaları bulunuyor; /mnt klasörü de onlardan bir tanesi.

/opt :
Dağıtımdan bağımsız ekstra yüklenen paketler için /opt klasörü kullanılmaktadır. Örneğin Google Earth programını indirip kurmak istediğinizde, 'default' olarak kurulacağı nokta, /opt/google-earth adresidir.

Elbette ki bunu değiştirebilir ve size uygun gelen bir başka konuma yükleyebilirsiniz. Ancak daha önce söylediğimiz gibi bazı şeyler genel kabul görmüştür. Ekstra yüklenen yazılımların, /opt adresine atanması da buna bir örnektir. Windows'taki C:\Program Files'i hatırlayalım;. programları buraya kurmak zorunlu değil; ama hemen hepsi buraya kuruluyor. Aynı mantık burada da geçerli.

/proc :
/proc oldukça özel sanal bir dosya sistemidir. Bizim bildiğimiz anlamda fiziksel dosyalar bulundurmaz; sistem durumuna dair bilgi içeren sanal dosyaları vardır. Örneğin "cat /proc/swaps" yazarak sisteminizdeki takas dosyalarına dair bilgi alabilir ya da "cat /proc/cpuinfo" komutuyla işlemcinizin özelliklerini görebilirsiniz.

/proc klasörü içersindeki dosyalar, sadece sistem durumunu görüntülemek için kullanılmaz; gerektiğinde ayarlamak için de kullanılabilir. Fakat son kullanıcılara hitap etmediğinden, bu konuyu burada keselim.

/root :
Unix'in ilk versiyonlarında root kullanıcısının kendine ait bir ev klasörü yoktu. Direkt olarak / (root klasörü) altında çalışırdı. Fakat zamanla bunun iyi bir yöntem olmadığı anlaşıldı ve root kullanıcısının ayrı bir klasöre sahip olması gerektiğine karar verildi. Diğer kullanıcılardan farklı olduğu için root'un ev klasörü /home altında tutulmaz; ayrılması için /root klasörü altındadır.

/sbin :
Linux'ta normal kullanıcının kullanabileceği komutlarla, sistem kullanıcısının kullanabileceği komutlar ayrılmıştır. root tarafından kullanılacak bakım ve yönetim için kullanılan önemli programlar, /sbin altında tutulur. Daha az öneme sahip yönetim komutlarıysa, /usr/sbin klasöründedir. Eğer lokalde, yani kullandığınız makineye özgü yönetici (root) komutları bulunuyorsa, bunları da /usr/local/sbin altında bulabilirsiniz.

/usr :
/root kullanıcısına benzer bir hikaye /usr için de söz konusudur. Unix ilk çıktığında, kullanıcılara ait ev klasörleri, /usr altında tutulurdu. Örneğin cagatay isimli bir kullanıcının ev klasörü /usr/cagatay şeklindeydi. Bu yöntem zamanla değişti ve /home klasörü doğmuş oldu. /usr klasörü hâlâ çok önemli bir yapıdır ve işletim sisteminizde kullandığınız her şeyle ilişkisi bulunur.

/usr klasörünün önemi, yüklediğiniz programların buraya atılmasından kaynaklanır. /opt adresi işletim sistemi dışında gelen 3.parti programlar içindir. Fakat işletim sistemi aracılığıyla ya da paket yönetim sistemlerini kullanarak yüklediğiniz her şey, /usr altına aktarılır. Aynı zamanda yüklediğiniz programların çalışmak için ihtiyaç duyacağı kütüphane dosyaları, /usr/lib altındadır.

/usr ile ilgili söylenebilecek bir başka nokta da, local klasörüdür. Linux, sunucu olarak çok istemciye hizmet verebilecek bir işletim sistemidir. Bir Linux sunucu (server) kurarsanız, ona bağlanan yüzlerce istemci (client) olabilir. Her istemci bilgisayara, /usr altındaki programların ayrı ayrı yüklenmesi gerekmez; bir başka konumdan bu komutları çalıştırabilirsiniz. Ancak /usr altında bulunan local klasörü sadece kullandığınız makineye özeldir. Örneğin /usr/local/bin klasörü içinde bulunan bütün komutlar, direkt olarak kullandığınız makineye yüklenmiştir. /usr/bin komutları ise geneldir ve bir ağ üstündeki bütün makinelerden erişilebilir. local gördüğünüzde, bunun sadece sizin makinenize özel olduğunu bilin.

/var :
Log dosyaları, e-mail ve printer kuyrukları gibi değişken sistem bilgilerini barındırır. Sisteminize dair tutulan log'ları buradan görebilir; güvenlik durumunu buradan kontrol edebilirsiniz.

/tmp :
Geçici dosyalar içindir. Birçok program, burayı geçici depolama alanı olarak kullanır. /tmp klasörünün içeriği genellikle KB'lar mertebesinde kalır ve genellikle işletim sistemi yeniden başlarken içindeki dosyalar silinir. /tmp klasörü altında bulunan dosyaları, ne yaptığınızdan emin değilseniz, kesinlikle silmemelisiniz! Sistem genelinde olmasa bile, program bazında problemler çıkabilir. Örneğin açık bir soket dosyasını sildiğinizde, onu kullanan programa ve kendinize sorun çıkartabilirsiniz.

Linux (ya da Unix diyelim) dosya sistemi oldukça özel bir yapı. İlk bakışta insanın gözünü korkutuyor, bunu kabul ediyorum. Ama fobinizle yüzleşip, temel prensipleri öğrendiğinizde oldukça sistemli bir yapının içerisinde olduğunuzu fark ediyorsunuz. O yüzden fobinizle kesinlikle yüzleşmenizi tavsiye ederim.



ALINTIDIR
Bu yazıyı hazırlayan Çağatay ÇEBİ'ye çok teşekkür ediyorum.
Kaynak : http://www.cagataycebi.com/linux/file_system/file_system.html
long live rock n roll

« Yanıtla #25 : »
Merak ettiğim bu önemli bilgiler için çok teşekkür ederim :)
"Müziksiz bir hayat hatadır" - Nietzsche

« Yanıtla #26 : »
teşekkür ederim.

« Yanıtla #27 : »
Şu an yedekleme yapıyorum. Muhtemelen gece saatlerinde, olmadı nasipse yarın Linux dünyasına ubuntu ile ilkez merhaba diyeceğim. Bu makale bana çok yardımcı oldu, "neyle karşılaşacağım acaba" sorusu belki korkusunu büyük oranda giderdi.

Çok teşekkürler.

« Yanıtla #28 : »
2010 yılına kadar bende bir çok kişi gibi windows kullanmaktaydım. Taki kararlı olduğu söylenen Pardus dağıtımı çıkana kadar. Sonra Neden ben de bir Türk olarak bunu denemeyim dedim ve Pardus 2010 kurdum. Ancak gayet zorluk çektim ve silmek zorunda kaldım. Sanki pc kullanmaya yeni başlayan ve windowsu hiç kullanmamış yeni başlayan biri için yapılmış gibiydi. 1 ay önce windows7 min yanına ubuntu kurdum. Ubuntu da olayın farkına varmışlar tam bir geçiş süreci muhteşemliği gördüm. Windows kullanan birisi için en iyi linux * tabi ki de ubuntu olduğuna karar verdim. Kullanımı ve geçiş süreci çok başarılı. 1 hafta sonra formatlayıp windowstan kurtuldum su an sadece ubuntu kullanıyorum.. İyi ki de kullanmaya başladım. Visür, sistem hatası vb gibi sorunları hiç yaşamadım. Bu dökümanlar da gayet faydalı.. Herkese tavsiye ederim. İlgili tüm arkadaşlara teşekkürler
Just Ubuntu user..

« Yanıtla #29 : »
Çok teşekkürler.

« Yanıtla #30 : »
Çok teşekkürler baya yararlı oldu
CentOS

« Yanıtla #31 : »
Çok güzel ve açıklayıcı bir yazı olmuş, yazanın da ekleyenin de Wiki'leyenin de ellerine sağlık diyorum. başka bişey demiyorum :)

« Yanıtla #32 : »
Dağıtım dilediği gibi bu dizinlerin adreslerini değiştirebilir diye biliyorum. Doğru mu?

« Yanıtla #33 : »
@canarian, yapabilir elbette sonuçta geliştiricinin ve dağıtımın elinde bu. Örnekleri de mevcut:
http://www.gobolinux.org/index.php?page=at_a_glance

Fakat genelde LSB'ye [1] uymaya çalışır dağıtımlar. Bunun için de belirlenmiş olan dosya sistem hiyerarşisine uyarlar [2].

[1] http://en.wikipedia.org/wiki/Linux_Standard_Base
[2] http://en.wikipedia.org/wiki/Filesystem_Hierarchy_Standard
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.

« Yanıtla #34 : »
nefis bir yazı

çıktısını aldım ve okumak için sabırsızlanıyorum, teşekkürler
"The past is a foreign country: they do things differently there"

« Yanıtla #35 : »
Kemal Demirezin Linux kitabından okumuştum fakat çok karışık ve dağınıktı , bu çok tatlı bi makale olmuş hazırlayanında paylaşanında eline sağlık baştan sona okudum.
Kabin basıncı düştü motorlarda arıza !
Vakit süratle aksın hakimiyet kur nabıza !
İçinden nasıl geldiyse yaz anlat herşeyi ,
Bu mektup varmıcak hayalini kurduğun kıza !

« Yanıtla #36 : »

Başarılı bir yazı,
Emeklerinize sağlık

« Yanıtla #37 : »
Faydalı oldu benim için, teşekkürler.

« Yanıtla #38 : »
Bu arada arkadaşlar, bilmeyenler için:
Root (Yönetici) kullanıcısı, Windows'ta kullandığımız Administrator (Yönetici)'dür. 2'side eş anlamlıdır. Sadece kelimesi farklı. Hani Windows Vista ile gelen Yönetici olarak çalıştır (Run as administrator) var ya, işte burada da Root haklarıyla çalıştır oluyor (bazı yerlerde). Uçbirim'de, root haklarıyla bir komutu çalıştırmak için, "sudo" yazıp devamına komutunuzu giriyorsunuz. Yada, bütün komutlar için root haklarına sahip olmak için, "su" yazıp, enterlayıp, şifrenizi giriyorsunuz ve tekrar enterladıktan sonra şöyle olacaktır: (bazı sistemlerde) [Ubuntu'da ayrı bir root şifresi girmediğimizden dolayı geçerli olmuyor]

Kod: [Seç]
┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
| Uçbirim (superuser olarak)                         _   X|
|─────────────────────────────────────────────────────────|
| Dosya Düzen Yardım                                      |
|─────────────────────────────────────────────────────────|
|─────────────────────────────────────────────────────────|
| echelon@ubuntu:~$ su                                    |
|  Password:                                              |
| root@ubuntu:~#                                          |
└─────────────────────────────────────────────────────────┘
Echelon kullanıcı adı benim kullanıcı adım.
« Son Düzenleme: 08 Şubat 2013 - 18:46:59 Gönderen: Barney Stinson »

« Yanıtla #39 : »
@Barney Stinson;
Ubuntu 'da su komutunu verdiğikten sonra gelen alt satırda şifremi giriyorum ama
"Authentication failure" diyor. Normalde ben root 'um. (yani heralde).
sudo komut şeklinde şifre istediğinde şifremi giriyorum, bunda sorun yok. Ama neden su 'da hata verdi?
Ben sanırım tam yetkili yönetici değilim. Doğru mudur?
Good morning and welcome to the Black Mesa Transit System. This automated train is provided for the security and convenience of the Black Mesa Research Facility personnel.

« Yanıtla #40 : »
root hesabı kapalı olduğu için.

« Yanıtla #41 : »
root hesabı kapalı olduğu için.

Neden böyle * bir şey yapıyor ki Linux?

Bu arada açtım:
Kod: [Seç]
sudo passwd root

Good morning and welcome to the Black Mesa Transit System. This automated train is provided for the security and convenience of the Black Mesa Research Facility personnel.

« Yanıtla #42 : »
Linux yapmıyor bunu, Ubuntu yapıyor. Her dağıtımın politikası farklıdır, her konuda hem de. Tabi ortak olan bazı şeyleri saymıyorum.
Ubuntu'da root hesabı varsayılan olarak kapalı geliyor. Senin kullanıcın ise "root" değil. Normal bir kullanıcıya sahipsin fakat sistemde "admin" grubuna dahilsin. Bu gruba dahil kullanıcılar sudo kullanabilirler ve sistem genelinde yetki isteyen işleri yapabilirler. Kısacası varsayılan olarak bir kullanıcının root hesabını kullanması gerekmez. sudo kullanarak istediği her şeyi yapabilir.

Söylediğin şekilde root'a parola atanıyor evet, fakat normalde ona da gerek yok. Sıradan kullanıcınla şu şekilde root hesabına geçiş yapabilirdin parola atamadan:

Kod: [Seç]
sudo -i
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.

« Yanıtla #43 : »
Yazı da emeği geçenlere çok teşekkürler.

« Yanıtla #44 : »
çok işime yarayacak bir belge teşekürler gerçekten

« Yanıtla #45 : »
Teşekkür ederim.  :)

« Yanıtla #46 : »
linux a geçeli 2 gün bile olmadı  yukarıda yazılanları denedim ama çoğu zaman şu hatayı aldım ;

Bu konum gösterilemedi.
"sbin" içeriklerini görmek için yeterli yetkiniz yok.

sbin yerine root , boot gibi benzer şeyler yazdım ama yine aynı uyarıyı aldım , yardımcı olursanız sevinirim.

« Yanıtla #47 : »
@soldanatar, sıradan kullanıcılar bazı dizinleri göremeyebilirler, bazılarını ise görürler ama üzerinde değişiklik yapamazlar. Örneğin /root dizinini sıradan kullanıcı göremez zira o dizin sistemdeki root kullanıcısına ait. /sbin dizinini ise görebilir fakat değişiklik yapamaz. Senin görememen biraz şaşırtıcı zira o dizinin izinleri görebilmeni gerektirir.

Kod: [Seç]
ls -ld /sbin
ls -l /sbin

ne diyor?
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.

« Yanıtla #48 : »
Kod: [Seç]
drwxr-xr-x 2 root root 12288 Eyl 22 12:56 /sbin

Kod: [Seç]
toplam 12628
-rwxr-xr-x 1 root root       112 May  1  2014 acpi_available
-rwxr-xr-x 1 root root     44104 May 27 02:31 agetty
-rwxr-xr-x 1 root root      5576 Tem 31  2015 alsa
-rwxr-xr-x 1 root root       125 May  1  2014 apm_available
-rwxr-xr-x 1 root root   1287080 Ağu  2 11:31 apparmor_parser
-rwxr-xr-x 1 root root     27224 Eki 30  2015 badblocks
-rwxr-xr-x 1 root root     23080 May 27 02:31 blkdiscard
-rwxr-xr-x 1 root root     81296 May 27 02:31 blkid
-rwxr-xr-x 1 root root     35624 May 27 02:31 blockdev
-rwxr-xr-x 1 root root     64240 Nis  5 15:16 bridge
-rwxr-xr-x 1 root root    652688 Nis 28 11:45 brltty
-rwxr-xr-x 1 root root      1416 Nis 27 11:36 brltty-setup
-rwxr-xr-x 1 root root     19032 Eki 24  2015 capsh
-rwxr-xr-x 1 root root     86408 May 27 02:31 cfdisk
-rwxr-xr-x 1 root root    174256 Şub  7  2016 cgdisk
-rwxr-xr-x 1 root root     23056 May 27 02:31 chcpu
-rwxr-xr-x 1 root root     10552 Kas 18  2014 crda
-rwxr-xr-x 1 root root     10592 May 27 02:31 ctrlaltdel
-rwxr-xr-x 1 root root    150264 Eki 30  2015 debugfs
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 depmod -> /bin/kmod
-rwxr-xr-x 1 root root    487248 Haz  9 22:23 dhclient
-rwxr-xr-x 1 root root     14417 Haz  9 22:23 dhclient-script
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 dosfsck -> fsck.fat
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 dosfslabel -> fatlabel
-rwxr-xr-x 1 root root     23136 Eki 30  2015 dumpe2fs
-rwxr-xr-x 1 root root    256952 Eki 30  2015 e2fsck
-rwxr-xr-x 1 root root     31488 Eki 30  2015 e2image
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 e2label -> tune2fs
-rwxr-xr-x 1 root root     10656 Eki 30  2015 e2undo
-rwxr-xr-x 1 root root    273784 Nis  1 16:07 ethtool
-rwxr-xr-x 1 root root     55376 May 26 15:21 fatlabel
-rwxr-xr-x 1 root root    109632 May 27 02:31 fdisk
-rwxr-xr-x 1 root root     10576 May 27 02:31 findfs
-rwxr-xr-x 1 root root     59568 Şub  7  2016 fixparts
-rwxr-xr-x 1 root root     44184 May 27 02:31 fsck
-rwxr-xr-x 1 root root     35608 May 27 02:31 fsck.cramfs
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 fsck.ext2 -> e2fsck
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 fsck.ext3 -> e2fsck
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 fsck.ext4 -> e2fsck
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 fsck.ext4dev -> e2fsck
-rwxr-xr-x 1 root root     59472 May 26 15:21 fsck.fat
-rwxr-xr-x 1 root root     76896 May 27 02:31 fsck.minix
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 fsck.msdos -> fsck.fat
-rwxr-xr-x 1 root root       333 Şub  5  2016 fsck.nfs
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 fsck.vfat -> fsck.fat
-rwxr-xr-x 1 root root     10616 May 27 02:31 fsfreeze
-rwxr-xr-x 1 root root      6360 Şub  5  2016 fstab-decode
-rwxr-xr-x 1 root root     39904 May 27 02:31 fstrim
-rwxr-xr-x 1 root root    182448 Şub  7  2016 gdisk
-rwxr-xr-x 1 root root     10520 Eki 24  2015 getcap
-rwxr-xr-x 1 root root     10488 Eki 24  2015 getpcaps
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 getty -> agetty
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 halt -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root    122808 Nis  9 19:57 hdparm
-rwxr-xr-x 1 root root     56232 May 27 02:31 hwclock
-rwxr-xr-x 1 root root     68040 Haz 30  2014 ifconfig
lrwxrwxrwx 1 root root         4 Eyl 14 12:50 ifdown -> ifup
lrwxrwxrwx 1 root root         4 Eyl 14 12:50 ifquery -> ifup
-rwxr-xr-x 1 root root     67536 Eyl 14 12:50 ifup
lrwxrwxrwx 1 root root        20 Eyl  7 12:33 init -> /lib/systemd/systemd
-rwxr-xr-x 1 root root    214216 May 19 17:24 initctl
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 insmod -> /bin/kmod
-rwxr-xr-x 1 root root      2638 Oca 26  2016 installkernel
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 ip -> /bin/ip
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 ip6tables -> xtables-multi
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 ip6tables-restore -> xtables-multi
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 ip6tables-save -> xtables-multi
-rwxr-xr-x 1 root root     18760 Haz 30  2014 ipmaddr
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 iptables -> xtables-multi
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 iptables-restore -> xtables-multi
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 iptables-save -> xtables-multi
-rwxr-xr-x 1 root root     22864 Haz 30  2014 iptunnel
-rwxr-xr-x 1 root root     23072 May 27 02:31 isosize
-rwxr-xr-x 1 root root    177792 Eki 24  2014 iw
-rwxr-xr-x 1 root root     27008 May  3  2012 iwconfig
-rwxr-xr-x 1 root root     14720 May  3  2012 iwevent
-rwxr-xr-x 1 root root     14528 May  3  2012 iwgetid
-rwxr-xr-x 1 root root     35352 May  3  2012 iwlist
-rwxr-xr-x 1 root root     14608 May  3  2012 iwpriv
-rwxr-xr-x 1 root root     14568 May  3  2012 iwspy
-rwxr-xr-x 1 root root     10560 Eyl 16  2015 kbdrate
-rwxr-xr-x 1 root root     19056 Şub  5  2016 killall5
-rwxr-xr-x 1 root root       387 Nis 15 01:19 ldconfig
-rwxr-xr-x 1 root root    996512 Nis 15 01:19 ldconfig.real
-rwxr-xr-x 1 root root     10600 Eki 30  2015 logsave
-rwxr-xr-x 1 root root     72920 May 27 02:31 losetup
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 lsmod -> /bin/kmod
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 lspcmcia -> pccardctl
-rwxr-xr-x 1 root root     52466 May 19  2013 MAKEDEV
-rwxr-xr-x 1 root root     19264 Haz 30  2014 mii-tool
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 mkdosfs -> mkfs.fat
-rwxr-xr-x 1 root root    106392 Eki 30  2015 mke2fs
-rwxr-xr-x 1 root root     10592 May 27 02:31 mkfs
-rwxr-xr-x 1 root root     27224 May 27 02:31 mkfs.bfs
-rwxr-xr-x 1 root root     35456 May 27 02:31 mkfs.cramfs
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 mkfs.ext2 -> mke2fs
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 mkfs.ext3 -> mke2fs
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 mkfs.ext4 -> mke2fs
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 mkfs.ext4dev -> mke2fs
-rwxr-xr-x 1 root root     27128 May 26 15:21 mkfs.fat
-rwxr-xr-x 1 root root     76912 May 27 02:31 mkfs.minix
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 mkfs.msdos -> mkfs.fat
lrwxrwxrwx 1 root root         6 Eyl 20 20:51 mkfs.ntfs -> mkntfs
lrwxrwxrwx 1 root root         8 Eyl 20 20:51 mkfs.vfat -> mkfs.fat
-rwxr-xr-x 1 root root     18848 Mar 16  2016 mkhomedir_helper
-rwxr-xr-x 1 root root     84080 Şub 18  2016 mkntfs
-rwxr-xr-x 1 root root     72944 May 27 02:31 mkswap
-rwxr-xr-x 1 root root     35256 Kas 18  2014 mntctl
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 modinfo -> /bin/kmod
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 modprobe -> /bin/kmod
-rwxr-xr-x 1 root root    105048 Kas 18  2014 mountall
-rwxr-xr-x 1 root root     10232 Tem 12 10:03 mount.fuse
lrwxrwxrwx 1 root root        15 Eyl 20 20:51 mount.lowntfs-3g -> /bin/lowntfs-3g
lrwxrwxrwx 1 root root        13 Eyl 20 20:51 mount.ntfs -> mount.ntfs-3g
lrwxrwxrwx 1 root root        12 Eyl 20 20:51 mount.ntfs-3g -> /bin/ntfs-3g
-rwxr-xr-x 1 root root     14816 Haz 30  2014 nameif
-rwxr-xr-x 1 root root     55408 Şub 18  2016 ntfsclone
-rwxr-xr-x 1 root root     34920 Şub 18  2016 ntfscp
-rwxr-xr-x 1 root root     26728 Şub 18  2016 ntfslabel
-rwxr-xr-x 1 root root     71792 Şub 18  2016 ntfsresize
-rwxr-xr-x 1 root root     51304 Şub 18  2016 ntfsundelete
-rwxr-xr-x 1 root root      2251 Ara  2  2009 on_ac_power
-rwxr-sr-x 1 root shadow   35632 Mar 16  2016 pam_extrausers_chkpwd
-rwxr-xr-x 1 root root     35568 Mar 16  2016 pam_extrausers_update
-rwxr-xr-x 1 root root     10600 Mar 16  2016 pam_tally
-rwxr-xr-x 1 root root     14784 Mar 16  2016 pam_tally2
-rwxr-xr-x 1 root root     80136 Şub 11  2016 parted
-rwxr-xr-x 1 root root     10312 Şub 11  2016 partprobe
-rwxr-xr-x 1 root root     18800 Haz 29  2012 pccardctl
-rwxr-xr-x 1 root root     10568 May 27 02:31 pivot_root
-rwxr-xr-x 1 root root     10448 Haz 30  2014 plipconfig
-rwxr-xr-x 1 root root     85728 May 10 20:56 plymouthd
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 poweroff -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root     29800 Haz 30  2014 rarp
-rwxr-xr-x 1 root root     14712 May 27 02:31 raw
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 reboot -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root      6280 Kas 18  2014 regdbdump
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 reload -> initctl
-rwxr-xr-x 1 root root     52336 Eki 30  2015 resize2fs
-rwxr-xr-x 1 root root      4590 Şub 29  2016 resolvconf
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 restart -> initctl
lrwxrwxrwx 1 root root         9 Eyl 20 20:51 rmmod -> /bin/kmod
-rwxr-xr-x 1 root root     58032 Haz 30  2014 route
-rwxr-xr-x 1 root root     37464 Nis  5 15:16 rtacct
-rwxr-xr-x 1 root root     43608 Nis  5 15:16 rtmon
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 runlevel -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root     31728 May 27 02:31 runuser
-rwxr-xr-x 1 root root     10544 Eki 24  2015 setcap
-rwxr-xr-x 1 root root     10600 Eyl 16  2015 setvtrgb
-rwxr-xr-x 1 root root     94280 May 27 02:31 sfdisk
-rwxr-xr-x 1 root root    170160 Şub  7  2016 sgdisk
-rwxr-xr-x 1 root root       885 Mar 29 12:25 shadowconfig
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 shutdown -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root     33928 Haz 30  2014 slattach
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 start -> initctl
-rwxr-xr-x 1 root root     32528 May 12 13:55 start-stop-daemon
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 status -> initctl
lrwxrwxrwx 1 root root         7 Eyl 20 20:51 stop -> initctl
-rwxr-xr-x 1 root root     44152 May 27 02:31 sulogin
-rwxr-xr-x 1 root root     14776 May 27 02:31 swaplabel
-rwxr-xr-x 1 root root     19024 May 27 02:31 swapoff
-rwxr-xr-x 1 root root     44288 May 27 02:31 swapon
-rwxr-xr-x 1 root root     14808 May 27 02:31 switch_root
-rwxr-xr-x 1 root root     23048 Oca 13  2016 sysctl
-rwxr-xr-x 1 root root    333864 Nis  5 15:16 tc
lrwxrwxrwx 1 root root        14 Eyl  7 12:33 telinit -> /bin/systemctl
-rwxr-xr-x 1 root root     43400 Nis  5 15:16 tipc
-rwxr-xr-x 1 root root     77368 Eki 30  2015 tune2fs
-rwxr-xr-x 1 root root       517 Nis 29 16:19 u-d-c-print-pci-ids
lrwxrwxrwx 1 root root        12 Eyl  7 12:33 udevadm -> /bin/udevadm
-rwxr-xr-x 1 root root     10560 Nis  1 23:05 umount.udisks2
-rwxr-sr-x 1 root shadow   35600 Mar 16  2016 unix_chkpwd
-rwxr-xr-x 1 root root     35536 Mar 16  2016 unix_update
-rwxr-xr-x 1 root root    302920 May 19 17:24 upstart
-rwxr-xr-x 1 root root    150024 May 19 17:24 upstart-dbus-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root    141544 May 19 17:24 upstart-event-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root    157992 May 19 17:24 upstart-file-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root    100776 May 19 17:24 upstart-local-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root    149736 May 19 17:24 upstart-socket-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root     88392 May 19 17:24 upstart-udev-bridge
-rwxr-xr-x 1 root root     35168 Şub 24  2015 ureadahead
-rwxr-xr-x 1 root root     31464 May 27 02:31 wipefs
-rwxr-xr-x 1 root root      1735 Tem 18  2015 wpa_action
-rwxr-xr-x 1 root root    119656 Oca 19  2016 wpa_cli
-rwxr-xr-x 1 root root   2156080 Oca 19  2016 wpa_supplicant
-rwxr-xr-x 1 root root     87832 Şub 19  2016 xtables-multi
-rwxr-xr-x 1 root root     77064 May 27 02:31 zramctl


« Yanıtla #49 : »
Görebiliyorsun şu an. Sen nereden bakıyorsun ya da ne yapıyorsun da o hata iletisini alıyorsun?
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.