Gönderen Konu: [Nasıl] ATI için Xorg Düzenleme  (Okunma sayısı 16273 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

« Yanıtla #1 : »

Xorg / xorg.conf Nedir?

Xorg Ubuntu'da X Pencere sisteminin kontrolünü yaptığınız bir diğer deyişle grafik ortamınızın temelidir. xorg.conf dosyası ile de grafik ortamınızın ayarlarını yapabilirsiniz. Ekranınıza gelen her görüntünün temeli bu ayarlardan geçeceği ve sorunlarınızın bir çoğunu bu ayar dosyası ile çözebileceğinizden elimden geldiğinde bu konuda bilgilendirmeye çalışacağım.

Atladığım, eksik bıraktığım ya da yanlış belirttiğim kısımlar olursa belirtin lütfen başlığı yeniden düzenleyelim.

Bu başlık özellikle ATI ekranları temel alınarak hazırlanmıştır, en çok problemi kullanıcılarımız ATI ile yaşadıkları için böyle başlamak istedim konuya.

Yazı genelindeki komutları Uygulamalar / Donatılar / Uçbirim altından uygulamalısınız.


Ekran Kartım Nedir?

Kod: [Seç]
lspci -nn | grep VGA
komutu ile bir çıktı alacaksanız, örneğin;

Kod: [Seç]
01:00.0 VGA compatible controller [0300]: ATI Technologies Inc Device [1002:95c2]
buradan görebileceğiniz üzere ekran kartım ATI.



Ekran Kartı Sürücülerim Doğru Yüklenmiş mi?

Kod: [Seç]
glxinfo | grep render
bu komut ile ekran kartınız yüklenmiş ise sürücüsünün isimini göreceksiniz. Örneğin;

Kod: [Seç]
direct rendering: Yes
OpenGL renderer string: ATI Mobility Radeon HD 3430
    GL_NV_conditional_render, GL_NV_copy_depth_to_color,

Gördüğünüz üzere ATI Mobility Radeon HD 3430 ekran kartı sürücüsü doğru olarak yüklenmiş. Hatta:

Kod: [Seç]
fglrxinfo
komutu ile (fglrx ATI'nın Linux sürücüsünün isimidir diyebiliriz) detaylı bakalım;

Kod: [Seç]
display: :0.0  screen: 0
OpenGL vendor string: ATI Technologies Inc.
OpenGL renderer string: ATI Mobility Radeon HD 3430
OpenGL version string: 3.2.9756 Compatibility Profile Context

Buna benzer çıktılar ekran kartınızın yüklenmesi ile ilgili bir sorununuz olmadığı anlamına geliyor.

***

Eğer bu kısımda şuna benzer bir sonuç geliyorsa;

Kod: [Seç]
direct rendering: Yes
OpenGL renderer string: Mesa DRI R300 20060815 AGP 4x x86/MMX/SSE2 TCL

Sisteminiz ATI değil Mesa sürücüleri kullanıyordur. Bu Ubuntu'nuza henüz ATI sürücülerini yüklemediğinizi ve sisteminizde genel sürüler olan Mesa'nın kullanıldığını gösterir.

Eğer Mesa Sürücüleri kullanıyorsanız ATI sürücülerini kullanabilmek için ATI Kurulumu Başlığından faydalanabilirsiniz.



Xorg Düzenleme

Xorg grafik ortamınızı ayarlamak için kullanacağınız dosyaya şu komut ile erişeceksiniz;

Kod: [Seç]
sudo gedit /etc/X11/xorg.conf
Açılan dosya, benim için şu şekilde ayarlanmış durumda;

Kod: [Seç]
Section "Screen"
Identifier "Default Screen"
DefaultDepth 24
EndSection

Section "Module"
Load "glx"
EndSection

Section "Device"
Identifier "Default Device"
Driver "fglrx"
EndSection

Grafik ortamınız ile ilgili sorunlar yaşamıyorsanız, xorg.conf dosyanızdan düzenlemelere gitmeniz çok gerekli değildir, mevcut yapılandırmanızı bozmamak adına. Değişiklik yapmadan önce de;

Kod: [Seç]
sudo cp /etc/X11/xorg.conf /etc/X11/yedek.xorg.conf
komutu ile /etc/X11 klasörü altında olan xorg.conf dosyanızı yedek.xorg.conf isimi ile aynı klasör altına bu şekilde kopyalıyor, yedekliyoruz.



Device Kısımı

Xorg.conf dosyanız içerisinde ilk kontrol edeceğimiz kısım. Bu kısım bize ekran kartımız ile ilgili temel bilgileri verecektir. Başk bir örnek üzerinden bakalım;

Kod: [Seç]
Section "Device"
        Identifier      "Radeon 9600"
        Driver          "ati"
        BusID           "PCI:1:0:0"
EndSection

Identifier: Ekran Kartınızın isimi / modeli.

Driver: Kullandığı sürücü.

Önemli Not: Bu kısımda örnekteki gibi ati yazmasının anlamı, ekran kartınızın kullandığı sürücüsünün açık kaynak bir sürücü olduğunu gösteriyor. ATI'nin sitesinden indirdiğiniz kapalı kaynak sürücü yüklü ise eğer bu kısımda fglrx görebilirsiniz, yani yukarıda kendi xorg çıktımda görülebileceği üzere. Eğer Radeon ekran kartı kullanıyorsanız mesela bu örnekte gördüğünüz 9600 model gibi, bu durumda açık kaynak sürücüleri yani fglrx yüklemesinin yapılmış olması gerekir. Bu gibi durumlarda bu kısımı kontrol etmenin faydası olacaktır.

BusID: Ekran kartınızın donanım adresini belirtir.


Yapılabilecek Eklemeler;

Bu bahsettiğim ekleme seçeneklerinin tümünü

Kod: [Seç]
Section "Device"
        Identifier      "Radeon 9600"
        Driver          "ati"
        BusID           "PCI:1:0:0"
        ----bu kısıma ekleyebilirsiniz----
EndSection

Section "Device" ve EndSection satırları arasına eklemelisiniz.

Option          "XAANoOffscreenPixmaps"
Harici ekran hafızasındaki hızlandırılmış olan Pixmap (pixmap, x pencere yöneticisinin kullandığı görüntü dosyası türüdür) çizimlerini kapatır. Eğer AIGLX masaüstü hızlandırması kullanılıyorsa bu seçenek ile daha hızlı/sorunsuz görüntü elde edebilirsiniz.


Bir İpuçu:

Kod: [Seç]
glxgears
komutunu verdiğinizde bir pencere açılır ve içinde 3 tane dişlinin döndüğünü görürsünüz. Bu OpenGL görüntüsüne bir örnektir. Eğer buradan bakınca bir kilitlenme veya sorunlu dönen (kesik kesik mesela) dişliler görüyorsanız muhtemelen bir OpenGL sorununuz vardır. OpenGL uygulamalarda kilitlenme sorunu yaşıyorsanız o zaman bu kısıma;

Kod: [Seç]
        Option        "BusType" "PCI"
        Option         "AGPMode" "1"

seçeneklerini ekleyerek bu sorununuza çözüm bulabilirsiniz.




Monitor Kısımı

Ekran kartımızdan görüntünün monitöre nasıl iletileceğine bu kısımdan bakacağız. Bu kısımın her xorg dosyasında bulunmasına gerek yok eğer ekranınıza doğru bir biçimde görüntü alıyorsanız. Ekran kartınız ile monitörünüz arasında bir uyuşmazlık varsa buradan çözüyotuz

Örnek üzerinden içeriğine bakalım;

Kod: [Seç]
Section "Monitor"
        Identifier      "Generic Monitor"
        Option          "DPMS"
EndSection

Identifier: Yine isim / model kısımı. Burası standart tanınmış bir monitör için genelde Generic olur.


Yapılabilecek Eklemeler;

Option          "DPMS"
DPMS, monitörün güç ayarlarının (açılıp, kapanma, uyku moduna girme gibi) Xorg üzerinden kontrol edilebilmesi için eklenen bir satırdır, çok gerekli değildir ihtiyaç duymuyorsanız.

HorizSync | VertRefresh

Örnek kullanım;

Kod: [Seç]
        HorizSync       28-72
        VertRefresh     43-60

Bu önemli kısımlardan biri. Eğer monitörünüze görüntü alamıyorsanız bunun muhtemelen sebeplerinden biri monitörünüzün ekran yenilenme hızını ekran kartınızın algılayamamış olmasıdır. Buu basitçe böyle ifade edip geçiyorum çünkü donanımsal konulara girmek gerekecek aksi durumda.

Ekranınıza görüntü alamama sorunu yaşıyorsanız eğer monitörünüzün kullanma kitapçığından ekran yenilenme/tazelenme oranlarına dair bu bilgileri edinebilirsiniz.

Eğer kitapçığınız yok ve bu bilgileri edinemiyorsanız birinci yöntem:

Buraya Tıklayarak gideceğiniz sayfadan monitörünüz ile ilgili değerleri girerek karışığı olan HorizSync ve VertRefresh değerlerini yakalayabilirsiniz.

Eğer kitapçığınız yok ve yukarıdaki yöntemi uygulayamıyorsanız ikinci yöntem:

Monitör ve Ekran kartınızın değerlerini algılayacak olan uygulamayı aşağıdaki komut ile yüklüyorsunuz;

Kod: [Seç]
sudo apt-get install xresprobe
Ve ardından şu komut ile ekran kartı ve monitörünüzün mevcut özelliklerini görebilirsiniz;

Kod: [Seç]
sudo ddcprobe | less
bu komut çıktısı uzun olacaktır çünkü detaylı bilgiler bulacaksınız (bu ekrandan çıkmak için Shift + 2 kere Z tuşuna basın)

sadece işimize yarayacak olan ilgili montirrange satırı için ise;

Kod: [Seç]
sudo ddcprobe | grep monitorrange
bu komutu verebilirsiniz. Bu her iki komut ile de görebileceğiniz ve ilgilendiğimiz satır;

Kod: [Seç]
monitorrange: 24-82, 50-75
bu örnek satırda gördüğümüz;
- 24-82 olan ilk değer HorizSync değeriniz,
- 50-75 olan ikinci değer de VertRefresh değerinizdir.


Önemli Not: Her monitör için bu bilgiye bu komut ile erişemeyebilirsiniz. Erişemiyorsanız ne yazık ki ekran yenilenme hızınızı monitörünüzün marka ve modeline göre üreticiye ulaşarak öğrenmek durumundasınız.




Screen Kısımı

Ekran Kısımı, buradaki ayarlarımız ekran kartı ve monitör olarak daha geniş bir etki alanına sahip olacak. Ben de bulunan kısım;

Kod: [Seç]
Section "Screen"
Identifier "Default Screen"
DefaultDepth 24
EndSection

bu şekilde sade ama şöyle bir Screen kısımı da görebilirsiniz;

Kod: [Seç]
Section "Screen"
        Identifier      "Default Screen"
        Device          "Radeon 9600"
        Monitor         "Generic Monitor"
        DefaultDepth    24
        SubSection "Display"
                Depth           24
                Modes           "1440x900" "1024x768"
        EndSubSection
EndSection

Identifier: Ekranızı tanımlayan bir isimdir bu. Ne yazdığı çokta önemli değildir, genelde Default Screen yazar, böyle de kalır, bir etkisi yoktur. Dosya içerisinde bir yerde eğer bu kısımı tanımlamanız gerekirse bu isimi kullanırsınız. Bu kısımlara şimdilik girmeyeceğim.

Device: Device kısımınızın altında yazan Identifier tanımlaması yazıyor burada. Aynısı olmalıdır. Yukarıdaki örnek çıktıda olan aynı dosyadan Radeon 9600 değerini görüyorsunuz burada mesela.

Monitor: Burada da Monitor kısımınızın altında yazan Identifier tanımlaması yazılıyor. Aynısı olmalıdır. Yukarıdaki örnek çıktıda olan aynı dosyada bulunan Generic Monitor değerini görüyorsunuz burada mesela.


SubSection "Display" ile başlayıp EndSubSection arasında belirttiğiniz değerler ekranınızda her zaman kullanılması için sabitlediğiniz değerler anlamına gelir. Yani burada belirttiğiniz örneğin bir çözünürlük değeri dışında çözünürlük kullanmaz monitör ve ekran kartınız. Bunlarında temel ayarlarına bakalım;

DefaultDepth: Xorg'un kullanmasını istediğiniz piksel başına bit derinliğidir. 15-16 ya da 24 gibi değerler alır. 24 caiz olan değer.

Modes: Tahmin edebileceğiniz üzere ekran çözünürlük değerleriniz. 1024x768 ya da 1280x800 gibi değerler, bu değerlerden monitörünüze uygun olmayan bir değer belirlerseniz sistem açıldığında ekranı göremeyebilirsiniz. Bu değerlere ulaşmak için bir çok yöntem olabilir yukarıda bahsettiğim ddcprobe gibi, ama bir diğer yol ise şu şekilde;

Kod: [Seç]
cat /var/log/Xorg.0.log
erişebileceğiniz xorg kayıt (log) dosyasında ekran çözünürlüğünüz ile ilgili kısımları görebilirsiniz.





Şimdilik bu kadarlık kısım temel ayarlar için yeterli olur sanırım.

Xorg.conf dosyanızda değişiklik yapıp kaydettikten sonra ise şu komut ile;

Kod: [Seç]
sudo /etc/init.d/gdm restart
Ya da klavyenizden Ctrl + Alt + Backspace tuşu işe x pencere sisteminizi yeniden başlatabilirsiniz.


Hazırlarken Yardımcı Olan Kaynaklar:
http://www.x.org/archive/X11R6.8.0/doc/xorg.conf.5.html
https://help.ubuntu.com/community/RadeonDriver
http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=501072
http://www.cyberciti.biz/faq/howto-use-linux-ddcprobe-command/
http://www.youtube.com/watch?v=qGyPuey-1Jw
ve daha önce onlarca defa yaptığım hatalar.
If you should go skating on the thin ice of modern life, dragging behind you the silent reproach of a million tear-stained eyes, don't be surprised when a c rack in the ice appears under your feet. You slip out of your depth and out of your mind with your fear flowing out behind you as you claw the thin ice.

« Yanıtla #25 : »
Kod: [Seç]
display: :0.0  screen: 0
OpenGL vendor string: ATI Technologies Inc.
OpenGL renderer string: ATI Radeon HD 4800 Series           
OpenGL version string: 3.3.10666 Compatibility Profile Context

« Yanıtla #26 : »
Ekran kartınız sorunsuz kurulmuş gözüküyor

« Yanıtla #27 : »
Ekran kartınız sorunsuz kurulmuş gözüküyor

Teşekkürler cevap için.

« Yanıtla #28 : »
Kod: [Seç]
glxgears Komutunu verdiğimde çıkan o görüntüde benim dişliler çok takılıyor buradada o zaman openGL'de sorun olduğu belirtilmiş fakat ben aşağıdaki belirtilen " option " olarak belirtilen iki satırlık komutları tam olarak nereye ve neyin altına eklicem bunu anlamadım. Mesajdaki anlatım aşağıda belirtilmiş. Bunu yapınca düzelecekmi bu sorun ?

Kod: [Seç]
Option          "XAANoOffscreenPixmaps"
Harici ekran hafızasındaki hızlandırılmış olan Pixmap (pixmap, x pencere yöneticisinin kullandığı görüntü dosyası türüdür) çizimlerini kapatır. Eğer AIGLX masaüstü hızlandırması kullanılıyorsa bu seçenek ile daha hızlı/sorunsuz görüntü elde edebilirsiniz.


Bir İpuçu:

Kod: [Seç]

glxgears


komutunu verdiğinizde bir pencere açılır ve içinde 3 tane dişlinin döndüğünü görürsünüz. Bu OpenGL görüntüsüne bir örnektir. Eğer buradan bakınca bir kilitlenme veya sorunlu dönen (kesik kesik mesela) dişliler görüyorsanız muhtemelen bir OpenGL sorununuz vardır. OpenGL uygulamalarda kilitlenme sorunu yaşıyorsanız o zaman bu kısıma;

Kod: [Seç]

        Option        "BusType" "PCI"
        Option         "AGPMode" "1"


seçeneklerini ekleyerek bu sorununuza çözüm bulabilirsiniz.

Bunların yanında ekranımda kullandığım ek sürülerdeki driver güncelledim hatta bugun yine güncelleme çıkmış fakat benim ekran kapatırken sürekli arka planda garip garip çizgiler çıkıyor bir de sonra yarım kalıyor sonra kapanıyor bunlardamı grafik kartından kaynaklanıyor. (Ekran kartım HD 5730 Asus Notebook kullanıyorum)
« Son Düzenleme: 08 Temmuz 2011 - 19:42:23 Gönderen: ViolenTornado »

« Yanıtla #29 : »
glxgears'a çok takılmadan önce, 3b oyunlarda falan sorun yaşatıyor mu bu kart?
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.

« Yanıtla #30 : »
glxgears'a çok takılmadan önce, 3b oyunlarda falan sorun yaşatıyor mu bu kart?


Hiç oyun oynamıyorumki laptopda sadece burada opengl kesik kesik yada çarklar dönmezse sorunludur demişte ondan sorma gereği duydum 3B olarak oynamamı istediğiniz oyun nedir deneyeyim olmazsa

« Yanıtla #31 : »
Çarklar bende de kesik kesik geliyor. extremetuxracer deneyebilirsin oynamak için.
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.

« Yanıtla #32 : »
Çarklar bende de kesik kesik geliyor. extremetuxracer deneyebilirsin oynamak için.

Sorun yok sanırım sizin dediğiniz oyunu güzelce oynuyor hiç ne takılma var nede başka bişeyler onun için çok takmıyorum. Teşekkürler :)

« Yanıtla #33 : »
Bu durumda bence dert etme. İstiyorsan bir de Urban Terror denemesi yapabilirsin.
Hayattan çıkarı olmayanların, ölümden de çıkarı olmayacaktır.
Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olmalarına imkân var mıdır?

Böylece yalan, dünyanın düzenine dönüştürülüyor.